Edukira joan

Galderak testua baino lehen

Lau urratseko metodo bat, testu luzeak 15 minututan irakurri eta erantzuteko.

Irakurmenean 60 minutu dituzu lau testuetarako: 15 minutu inguru testu bakoitzeko. Lehen bi testuek 600-700 hitz izan ditzakete, eta ez dago denborarik bi aldiz arretaz irakurtzeko. Horregatik, irakurle onek ez dute testua hasieratik bukaerara irakurtzen galderak ezagutu gabe.

Galderek testuaren hurrenkera jarraitzen dute ia beti: lehen galdera lehen paragrafoetan dago, eta azkena amaieran. Hori jakinda, testua mapa bat bezala erabil dezakezu.

Lau urratseko metodoa

  • Irakurri izenburua eta lehen paragrafoa (minutu 1): gaia eta egilearen jarrera.
  • Irakurri galderak, ez aukerak (minutu 1): azpimarratu hitz gakoak (nor, zer, zergatik, nola).
  • Irakurri testua galderaz galdera: aurkitu erantzuna dagoen zatia eta markatu ebidentzia.
  • Orain bai, irakurri aukerak eta baztertu okerrak, ebidentziarekin alderatuz.

Adibide praktikoa

Galdera: «Zer dio adituak plazeboaren eraginaz?»

Testu-zatia: «Plazeboak ez du gaixotasuna sendatzen, baina sintomak arin ditzake, batez ere mina eta antsietatea. Eragin hori, ordea, ez da berdina pertsona guztiengan, eta itxaropenen araberakoa da neurri handi batean.»

a) Gaixotasun guztiak sendatzen dituela. b) Sintoma batzuk arintzen dituela, pertsonaren arabera. c) Mina eta antsietatea sortzen dituela.

  1. 1Galderako gakoak: «adituak» eta «eragina». Bilatu testuan non hitz egiten den eraginaz.
  2. 2Ebidentzia: «sintomak arin ditzake» eta «ez da berdina pertsona guztiengan».
  3. 3a) baztertu: testuak dio EZ duela sendatzen. Kontrakoa da.
  4. 4c) baztertu: mina eta antsietatea aipatzen dira, baina arindu egiten ditu, ez sortu. Hitz-tranpa da.
  5. 5b) zuzena: bi ebidentziak biltzen ditu, beste hitz batzuekin esanda (parafrasia).

Parafrasia da gakoa

Erantzun zuzenak ia inoiz ez ditu testuko hitz berak erabiltzen: ideia bera beste modu batera esaten du. Aukera okerrek, aldiz, askotan testuko hitzak kopiatzen dituzte, irakurlea engainatzeko.

Arau praktikoa: testuko hitz berak dituen aukera batek susmoa piztu behar dizu, ez ziurtasuna.

Praktika

Erantzun, eta ikusi zergatik den zuzena edo okerra.

1. galdera
1

Testua: «Herritarren % 40k uste du garraio publikoa garestiegia dela, baina erabiltzaileen gehiengoa pozik dago zerbitzuarekin.» Zer dio testuak?

2. galdera
2

Testua: «Ikerketak ez du frogatu kafeak bihotzeko gaixotasunak eragiten dituenik.» Zer ondoriozta daiteke?

3. galdera
3

Zein da galderak irakurtzeko unerik onena?

Gogoratu

  • Galderak lehenik, aukerak azkenik.
  • Galderek testuaren hurrenkera jarraitzen dute.
  • Erantzun zuzenak parafraseatu egiten du; okerrek hitzak kopiatzen dituzte.
Laguntzaileak kontuan hartuko du zure gomendioetan.