Nork dio? Egilea eta aipatutakoak
Iritzi-artikulu eta erreportajeetan, egilearen ahotsa eta besteena bereizten ikasi.
Azterketako testu askotan ahots bat baino gehiago dago: egilea, aditu bat, bozeramaile bat, inkesta bat, «askok». Galdera askok zehazki hori neurtzen dute: nork esaten duen zer. Tranpa ohikoa da aukera batean beste baten iritzia egilearena balitz bezala jartzea, edo alderantziz.
Ahotsen seinaleak
- Egilearena: nire ustez, iruditzen zait, uste dut, ez dut uste... -nik, beharko genuke.
- Besteena: X-k dioenez, X-ren arabera, X-ren hitzetan, adierazi zuen, ohartarazi du, «...» (aipua).
- Uste orokorra: askok uste dute, sarri entzuten da, ohi da pentsatzea → gero, askotan, egileak ukatu egiten du («ordea», «baina»).
- Hipotesia: omen, ei, iradoki dute, -ko luketela → ez da froga.
Adibidea: hiru ahots paragrafo batean
Askok uste dute telelanak bakardadea dakarrela. Psikologo baten arabera, ordea, «bakardadea ez da lekuaren kontua, harremanena baizik». Nik ez dut zalantzan jartzen bakardadea arriskua denik, baina uste dut lantokian ere bizi daitekeela.
- 1«Askok uste dute»: uste orokorra, ez egilearena.
- 2«Psikologo baten arabera... baizik»: adituaren ahotsa, aipu batekin.
- 3«Nik ez dut zalantzan jartzen... baina uste dut»: egilearen iritzia, ñabardurarekin.
- 4Galdera «Zer uste du egileak?» bada, erantzuna hirugarren esaldian dago, ez lehenengoan.
Praktika
Erantzun, eta ikusi zergatik den zuzena edo okerra.
Gogoratu
- Galdera bakoitzean galdetu: nork dio hori?
- «Askok uste dute» → askotan egileak ukatzen du gero.
- Baldintza-forma eta «omen» = hipotesia, ez froga.
Laguntzaileak kontuan hartuko du zure gomendioetan.