Egia ala gezurra?
Esaldi bat testuarekin alderatzeko metodoa, eta tranpa ohikoenak: zenbakiak, «guztiak» eta «bakarrik».
Ariketa honetan, testu labur bat irakurtzen duzu (iragarki bat, ohar bat), eta gero esaldi batzuk. Esaldi bakoitzarentzat, erabaki behar duzu testuarekin bat datorren (egia) ala ez (gezurra).
Gakoa ez da zure iritzia: testuak zer dioen begiratu behar da, besterik ez.
Hiru urratseko metodoa
- Irakurri esaldia, eta azpimarratu hitz garrantzitsuena: zenbaki bat, data bat, «guztiak», «bakarrik»...
- Bilatu testuan zati hori, eta irakurri osorik, aurreko eta ondorengo esaldiarekin.
- Alderatu: esaldiak testuak bezain zehatz esaten du? Hitz bakar bat desberdina bada, gezurra izan daiteke.
Hitz bakar batek dena aldatzen du
Testua: «Uretako gimnasia doakoa da 65 urtetik gorakoentzat.»
Esaldia: «Uretako gimnasia doakoa da heldu guztientzat.»
- 1Testuak talde bat aipatzen du (65 urtetik gorakoak); esaldiak, guztiak.
- 2«Guztiak», «beti» eta «inoiz» bezalako hitzek askotan gezurrezko esaldi bat adierazten dute.
- 3Erantzuna: gezurra.
Kontuz hauekin
- Zenbakiak: testuan bi zenbaki daudenean («hamar haur», «hamabost egun»), begiratu zeri dagokion bakoitza.
- Egunak eta orduak: goizez ala arratsaldez? Astelehenetik ostiralera ala asteburuan?
- Ezezkoak: «ez da hasiko ... ez badute» egiturak zaila dirudi; irakurri bi aldiz, poliki.
Praktika
Erantzun, eta ikusi zergatik den zuzena edo okerra.
Gogoratu
- Azpimarratu hitz garrantzitsuena.
- Bilatu zatia testuan, eta irakurri osorik.
- Kontuz «guztiak», «beti» eta zenbakiekin.
Laguntzaileak kontuan hartuko du zure gomendioetan.