Iragana kontatu: nintzen, nuen, nion
B1eko mezuetan ia beti kontatu behar da zerbait: iraganeko aditz-formak, akats ohikoenak eta denbora-markak.
B1eko idazlanetan askotan eskatzen da zuri gertatutako zerbait kontatzea: «kontatu zuri gertatutakoa», «kontatu zure esperientzia». Horretarako iraganeko aditz-formak behar dira, eta zuzentasunean (% 30) asko kontatzen dute.
Gakoa: aditza zer motatakoa den jakitea. Galdetu zeure buruari: nor? (izan), nork? (ukan), ala nori ere bai? (nion, zidan...).
Hiru aditz-mota
- NOR (joan, etorri, gertatu, geratu, hasi): ni joan nintzen, gu etorri ginen, hura geratu zen.
- NOR-NORK (ikusi, egin, erosi, galdu): nik ikusi nuen, guk egin genuen, hark erosi zuen; objektua plurala bada, nituen, genituen, zituen.
- NOR-NORI-NORK (eman, esan, eskatu, oparitu): nik hari esan nion, hark niri eman zidan, guk haiei eskatu genien.
Kontakizun bat, bi modutan
Ahulagoa: Duela urte bat, ni Londresera joan nuen. Lehenengo egunean ez nekien ezer, eta nire lagunari laguntza eskatu nuen.
Hobea: Duela urtebete, Londresera joan nintzen. Lehenengo egunean ez nekien ezer, eta nire lagunari laguntza eskatu nion.
«Joan» NOR da: nintzen, ez nuen. «Eskatu» norbaiti eskatzen zaio (nire lagunari): NOR-NORI-NORK, beraz «eskatu nion». Bi akats horiek dira B1eko idazlanetan ohikoenak.
Denbora-markak
- Hasteko: duela bi urte, iaz, joan den udan, behin.
- Jarraitzeko: lehenengo egunetan, gero, handik egun batzuetara.
- Amaitzeko: azkenean, handik aurrera.
- Mantendu iragana kontakizun osoan: «Atzo lagunekin geratu nintzen, eta zinemara joan ginen».
Praktika
Erantzun, eta ikusi zergatik den zuzena edo okerra.
Gogoratu
- Galdetu: nor, nork ala nori?
- NOR: nintzen, ginen, zen. NORK: nuen, genuen, zuen. NORI: nion, zidan.
- Kontakizun osoa iraganean.